Cách người trầm cảm nhìn bản thân, thế giới và tương lai.
Beck mô tả trầm cảm qua một bộ ba nhận thức tiêu cực về bản thân, thế giới và tương lai, được duy trì bởi các lược đồ và sai lệch trong xử lý thông tin. Liệu pháp nhận thức nhắm vào việc kiểm chứng các niềm tin này bằng thực nghiệm.
Bộ ba nhận thức
Beck (1967) nhận thấy người trầm cảm thường có ba nhóm suy nghĩ tiêu cực xoay quanh bản thân, thế giới và tương lai.1 Họ thấy mình kém cỏi, thấy trải nghiệm hiện tại đầy trở ngại và tin rằng mọi thứ sẽ không khá lên.
Ba nhóm suy nghĩ này tác động lẫn nhau và kéo theo khí sắc trầm, giảm động lực và rút lui khỏi hoạt động.
Lược đồ và sai lệch nhận thức
Các suy nghĩ tiêu cực được cho là bắt nguồn từ những lược đồ nhận thức hình thành sớm và bị kích hoạt bởi biến cố gây căng thẳng.
Khi lược đồ hoạt động, việc xử lý thông tin bị lệch theo những kiểu quen thuộc như suy diễn tùy tiện, khái quát hóa quá mức, phóng đại điều xấu và thu nhỏ điều tốt.
Liệu pháp nhận thức
Beck và cộng sự (1979) phát triển liệu pháp nhận thức cho trầm cảm dựa trên quan hệ hợp tác giữa nhà trị liệu và thân chủ.2 Hai bên cùng xem suy nghĩ như giả thuyết cần kiểm chứng thay vì sự thật hiển nhiên.
Các công cụ quen thuộc gồm bảng ghi chép suy nghĩ, kích hoạt hành vi và các thực nghiệm nhỏ để thử niềm tin trong đời sống thực.
Tài liệu tham khảo
- Beck, A. T. (1967). Depression: Clinical, experimental, and theoretical aspects. New York: Harper & Row.
- Beck, A. T., Rush, A. J., Shaw, B. F., & Emery, G. (1979). Cognitive therapy of depression. New York: Guilford Press.